Sukcesy polskich okulistów

Sukcesy polskich okulistów

Często narzekamy na służbę zdrowia… A na okulistów to już naprawdę…
„Bo trzeba mieć skierowanie, bo kolejki długie, bo drogo…”,
bo setki innych powodów…
Chciałabym żebyśmy dzisiaj spojrzeli na naszych okulistów z nieco innej perspektywy.
Z perspektywy coraz lepiej wykwalifikowanych specjalistów, którzy ostatnio osiągnęli tyle, że aż ciarki przechodzą, kiedy człowiek o tym wszystkim czyta i zda sobie sprawę ze skali tych osiągnięć.
Wybrałam dla Was trzy najciekawsze według mnie zabiegi, przeprowadzone w ostatnim czasie w Polsce. Mam nadzieję, że zrobi to na Was takie wrażenie, jakie zrobiło na mnie.
Przeszczep rogówki wyhodowanej z komórek macierzystych 

Katowice – Okręgowy Szpital Kolejowy – Oddział Kliniczny Okulistyki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego
(Oddział należy do Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu).

Powyższy szpital to jedyne miejsce w Polsce i Europie Wschodniej, w którym pacjenci okulistyczni mogą skorzystać z terapii komórkami macierzystymi.

Przeszczep komórek macierzystych nabłonka rogówki u pacjentów z uszkodzoną powierzchnią oka po poparzeniu wodorowęglanem wapnia, czyli wapnem gaszonym, to pierwszy taki zabieg w Polsce. Co ważne wykazano wysoką skuteczność tej metody w poprawie ostrości widzenia po zabiegu.
Główne etapy procedury:

– kwalifikacja pacjentów do udziału w terapii,

– pobranie materiału ze zdrowego oka,

– przeprowadzenie hodowli (Holoclar) w ośrodku referencyjnym w Modenie we Włoszech,

– przeszczep wyhodowanych komórek w miejsce zniszczonej tkanki.

Holoclar – produkt ATMP, czyli zaawansowanej terapii medycznej. Stosuje się go w leczeniu niewydolności komórek macierzystych nabłonka rogówki, które to leczenie polega właśnie na wspomnianym wcześniej wyhodowaniu nabłonka rogówki z komórek macierzystych, a następnie wykonaniu przeszczepu wyhodowanego materiału.

Ocena po zabiegu obejmuje:
– ciągłość nabłonka,
– stopień unaczynienia rogówki,
– objawy niewydolności rąbka rogówki,
– ostateczną ostrość wzroku,
– bezpieczeństwo całej procedury dla pacjenta.

Zaleta terapii – można wykonać ponowny przeszczep w przypadku niepowodzenia pierwszego przeszczepu – w jednym ciągu terapeutycznym.

Od roku 2015 w Katowicach na Oddziale Klinicznym Okulistyki Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu realizowany jest Międzynarodowy Projekt Holocore.
Polskim specjalistom, starania o uzyskanie zgody Komisji Europejskiej oraz rejestracja nowego produktu na rynku europejskim (Holoclar), zajęła 7 lat. Jeszcze dłużej, bo aż 17 lat, pracowali oni nad komórkami macierzystymi nabłonka rogówki i to właśnie ta praca (oraz wiele naukowych publikacji wraz z uzyskiwanymi tytułami naukowymi) umożliwiła im uczestnictwo w projekcie.

Co jest w tym wszystkim jeszcze piękniejsze? – Zespół z Katowic jest liderem w gronie uczestników Holocare! Zespół specjalistów kierowany przez prof. dr hab. n. med. Edwarda Wylęgałę wykonał już dwa przeszczepy materiału z biopsji, w fazie hodowli jest materiał pięciu pacjentów, a do tego w planach jest wykonanie dziesięciu przeszczepów u dorosłych oraz dwa u dzieci.

[źródło: PAP]

Robi wrażenie, prawda?

A tak przy okazji hodowli z komórek macierzystych, warto wspomnieć o sukcesie, który miał niedawno miejsce w Gdańsku :

Rekonstrukcja oczodołu dzięki implantowi z drukarki 3D
Gdańsk – Klinika Chirurgii Szczękowo-Twarzowej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego

Wykonano projekt, który imitował dolną ścianę oczodołu. Następnie fragment ten wydrukowany został na drukarce 3D. Mężczyzna, który w wypadku stracił część kości czaszki, a w wyniku tego nastąpiło przemieszczenie jego gałki ocznej, mógł przejść rekonstrukcję oczodołu z wykorzystaniem wydrukowanego elementu.
[źródło: Dziennik Bałtycki]
Katowice, Gdańsk…
Czas na Lublin!

Operacja usunięcia metalowego elementu z oka 6-letniej dziewczynki
Lublin – Klinika Okulistyki Ogólnej Szpitala Klinicznego nr 1

Zespół prof. Roberta Rejdaka podjął się wykonania niesamowicie ciężkiej operacji oka 6letniej dziewczynki, w której oko wbił się metalowy element.

Operacja była na tyle poważna, że lekarze, którzy ją wykonali, już po fakcie przyznawali, że był to najcięższy przypadek z jakim mieli do czynienia. Metalowy element zagrażał życiu dziecka, ponieważ mogło dojść do zakażenia. Dziewczynce groziła utrata oka, a tymczasem, wraz z lekarzami z Aten, polskiemu zespołowi udało się to oko uratować. Mało tego, dziewczynka nie straciła wzroku. Lekarze walczą teraz o poprawę jakości jej widzenia.
Osoby o mocnych nerwach zapraszam tutaj: LINK

 

Lubelscy okuliści w światowej czołówce

Lubelscy lekarze okuliści znajdują się w światowej czołówce specjalistów. Według opinii profesora Rękasa, który pełni obecnie funkcję Krajowego Konsultanta ds. Okulistyki – niewielu chirurgów w Europie potrafiłoby wykonać powyżej opisaną operację.
Inny sukces lekarzy z Lublina / zespół pod kierunkiem prof. Roberta Rejdaka:

Przeprowadzili oni pierwszą w Polsce, pionierską operację łączoną oka po bardzo ciężkim urazie:
– przeszczep rogówki,
– wszczep sztucznej tęczówki,
– operacja przeciwjaskrowa,
– witrektomia.

[źródło: lublin.tvp.pl]

Zespół prof. Roberta Rejdaka leczy najcięższe urazy narządu wzroku u dorosłych i u dzieci.

Klinika Okulistyki Ogólnej jest jedynym w Polsce ośrodkiem, który został zakwalifikowany do Europejskiej Sieci Ośrodków Referencyjnych, w których leczy się rzadkie choroby oczu.

To nie koniec sukcesów lekarzy okulistów z Lublina!
To właśnie tam powstać ma trzecia na świecie filia europejskiej szkoły zaawansowanych studiów okulistycznych.

Jakiś czas temu pisałam Wam na Facebooku o tym, że sama potrzebowałam pilnej pomocy okulisty. Do lekarza zostałam przyjęta natychmiast, oczywiście prywatnie i odpłatnie, wielka w tym zasługa mojego serdecznego Przyjaciela, który zorganizował mi szybko pomoc, kiedy ja panikowałam ze względu na objawy, jakie się u mnie pojawiły. Wszystko odbyło się dosłownie w ciągu godziny i wiedziałam już, że nic złego nie grozi moim oczom. Wiem jednak, że po przeczytaniu tego tekstu część z Was może napisać
„I co mi po osiągnięciach tych super lekarzy, skoro ja czekam w kolejce pół roku na zwykłe badanie?”. Po części się zgadzam. Tak myśląc zupełnie po ludzku, dopóki problem nie dotyczy nas, to w sumie jaką mamy korzyść z tego, że na drugim końcu Polski pracują, operują i przyjmują świetni lekarze?

Wielu okulistów mogłoby rozwijać fantastyczne umiejętności w zawodzie, ale brakuje na to czasu. Kolejki do nich wypełniają bowiem najczęściej osoby, które potrzebują nowych okularów, soczewek kontaktowych lub rutynowego badania. Te wszystkie badania z powodzeniem może wykonać optometrysta. Gdyby udało się w Polsce stworzyć podział, jaki świetnie sprawdził się na Zachodzie – okulista leczy, optometrysta mierzy – mogłoby to usprawnić pracę specjalistów obu zawodów. Jednym i drugim umożliwiłoby rozwój w dziedzinie nauki, w której są najlepiej wyspecjalizowani.

[Kim jest optometrysta? Jeśli nie wiesz, czym się zajmujemy, zapraszam serdecznie TUTAJ.]

see-you-again-1013687_1280

 

Zakuć, Zdać i (NIE)Zapomnieć – Książki dla studentów optometrii i optyki okularowej

Zakuć, Zdać i (NIE)Zapomnieć – Książki dla studentów optometrii i optyki okularowej

Dzisiaj zamiast tekstu – lista lektur szkolnych. „Pozycji studenckich”… Jak zwał, tak zwał.
Publikuję ją, ponieważ sporo osób pisze do mnie w tej sprawie, a w piątek rano pod zdjęciem na Instagramie dziewczyny potwierdziły, że taka lista byłaby dla nich przydatna.
I oto jest:
Lista tytułów książek, z których korzystałam podczas studiów z optyki okularowej i optometrii.
Oczywiście, pamiętajcie proszę – poza tymi tytułami, notatki, notatki, notatki.
Nie ma nic lepszego, niż Wasze własne notatki z wykładów i zajęć.

I moja osobista porada – piszcie to, co słyszycie, nie tylko to, co wyświetla się na slajdach osób prowadzących wykłady. Często najciekawsze informacje i „perełki wiedzy” prowadzących, dorzucane są między slajdem 34 a 35, kiedy wszyscy już są tak zmęczeni przepisywaniem treści, że nikogo nie interesuje trzymanie długopisu w dłoni.

Studia z optometrii w moim przypadku zostały poprzedzone studiami z optyki okularowej, dlatego dorzucam również pozycje z tego zakresu. Zaznaczam jednak, że w mojej opinii (różni specjaliści mogą się ze mną zgadzać lub nie) optometrysta powinien mieć wiedzę również z optyki okularowej. Musi znać podstawowe prawa optyki, różnego rodzaju rozwiązania optyczne oraz produkty dostępne obecnie na rynku, które może rekomendować pacjentom po wykonaniu badania.
Nie oszukujmy się – nie ma optometrii bez optyki okularowej. Amen.

Są zatem dwa działy, pierwszym z nich jest OPTYKA OKULAROWA, a drugim OPTOMETRIA.
Wymieniam tu jedynie pozycje w języku polskim, jednak serdecznie polecam bardziej dociekliwym korzystanie z takiego dobra danego nam przez Wujka Google jak Scholar Google. Publikacji z zakresu optometrii i okulistyki jest całe mnóstwo i naprawdę warto z nich korzystać.

Uprzedzając możliwe komentarze – podkreślam, że nie są to wszystkie tytuły dostępne na rynku. To są te książki, z których sama korzystałam. Więc jeśli tylko macie ochotę, możecie w komentarzu do tekstu dopisać coś od siebie, a ja mogę Wasze propozycje dodawać skrupulatnie pod moją listą.

Może nawet uda nam się stworzyć jedną konkretną bazę wiedzy… Moim zdaniem byłoby to coś fantastycznego. Wiele bym dała, żeby mieć dostęp do takiej listy na początku mojej przygody z optyką te… no 9 lat temu.

Żeby nie przedłużać, przejdźmy do rzeczy:

 

OPTYKA OKULAROWA

  1. Wstęp do optyki„, J.R. Meyer-Arendt, PWN 5574965017
  2. Optyka – kurs elementarny” J. Nowak, M. Zając, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej
    Książka zawiera wszystko, czego potrzebujecie, aby poznać podstawy optyki. Przestrzegam jednak, aby bardzo pilnować wzorów do rysunków. Zdarzają się drobne „nieścisłości” w minusach i plusach. Im bardziej będziecie tego pilnować, tym lepiej się tych wzorów nauczycie.9bdd57d5f9036622e9d96afe37764f63
  3. Odwzorowanie w układach optycznych„, J. Nowak, M. Zając, Oficyna Wydawnicza Politechniki WrocławskiejNowak-J.-Zając-M.-Odwzorowanie-w-układach-optycznych-212x300
  4. Instrumenty optyczne„, F. Ratajczyk, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej1
  5. Optyka okularowa„, M. Zając, Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne
    Bardzo treściwa pozycja, która jednak w niektórych miejscach wymaga drobnych poprawek, na pewno jednak przyda się przed niejednym egzaminem. Tajemnicy związanej z okładką Wam nie sprzedam, autor na pewno chętnie się nią z Wami podzieli :)103_optyka
  6. Optyka w zadaniach dla optometrystów„, M. Zając,  Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne
    I znowu pieski, ale nic nie mówię :)
    Świetny zbiór zadań do rozwiązywania, naprawdę polecam. Bardzo pomocne są zadania rozwiązane przez autorów krok po kroku. Naprawdę warto mieć. Najlepiej swoją, nie z biblioteki, żeby sobie robić notatki. Pewnie osoby, które nie uznają mazania po książkach, chętnie by mnie w tym miejscu ubiły, ale uważam, że zbiór zadań jest po to, żeby sobie w nim pisać. Potraktujcie tę książkę jako „zbiór ćwiczeń”, jak w gimnazjum. Niech Wam będzie po prostu wygodnie.
    i-optyka-w-zadaniach-dla-optometrystow

OPTOMETRIA

  1. Optometria„, T. Grosvenor, Elsevier, Urban&Partner
    O tej księdze mogłabym pisać kilka dni. Ilość jej zalet jest wprost proporcjonalna do jej wagi i wielkości. To jest po prostu wielka encyklopedia optometrii, która w moim odczuciu jest obowiązkowym tytułem, który powinien się znaleźć na półce każdego studenta, myślącego poważnie o swoim zawodzie. To książka, którą można trzymać w swoim gabinecie, żeby zawsze mieć ją pod ręką. Do kieszeni się nie zmieści, ale uwierzcie mi, znajdziecie w niej 95% informacji potrzebnych do zdobycia wykształcenia. Tylko nie zrozummy się źle – to nie tak, że ona jedna Wam wystarczy na całe studia. Nie. Ale jak weźmiecie ją do ręki po raz pierwszy, to na pewno zrozumiecie skąd moja fascynacja tym tytułem. Kolokwialnie nazywana przez studentów „cegłą optometrii” – musicie ją mieć.
    optometria-b-iext47602806
  2. Korekcja wad wzroku – procedury badania refrakcji”, A. Styszyński, AlfaMedica Press
    Procedury badania wzroku w jednym miejscu – czytelnie, jasno, zrozumiale z wieloma rysunkami. Koniecznie wydanie II. Polecam bardzo gorąco.
    i-korekcja-wad-wzroku-procedury-badania-refrakcji
  3. Badanie w lampie szczelinowej„, J.K. Ledford, V. Sanders, Górnicki Wydawnictwo Medyczne
    i-badanie-w-lampie-szczelinowej-j-k-ledford-v-sanders
  4. Anatomia i fizjologia narządu wzroku„, A. Lens, S.C. Nemeth, J.K. Ledford, Górnicki Wydawnictwo Medyczne
    978-83-61257-17-2
  5. Soczewki kontaktowe. Praktyczny przewodnik właściwego dopasowania”, A. Gasson, J.A. Morris, Elsevier Urban&Partner
    Kolejna lektura obowiązkowa.
    duza
  6. „Praktyczne zasady doboru soczewek kontaktowych”, J. Veys, J. Meyler, I. Davies, J&J The Vision Care Institute
    20170522_181603
  7. „Zez”, E. Oleszczyńska – Prost, Elsevier Urban&Partner
    Rozwój widzenia u dzieci, problemy obuoczne, ćwiczenia wzrokowe, zdjęcia z operacji zeza itp. Książka wydana naprawdę z głową i bardzo przydatna do nauki o widzeniu obuocznym i problemów z nim związanych.
    Uwaga wrażliwcy – zdjęcia z operacji na mięśniach zewnątrzgałkowych.
    duza (1)
  8. „Choroba zezowa. Rozpoznanie i leczenie”, K. Krzystkowa, A. Kubatko-Zielińska, J. Pająkowa, H. Nowak-Brygowa, Wydanie II, Wydawnictwo Lekarskie PZWL
  9. „Funkcjonowanie wzrokowe małych dzieci słabowidzących”, M. Walkiewicz-Krutak, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej
    20170522_181550
  10. „Wybrane aspekty rozwoju małego dziecka z niepełnosprawnością wzroku”, pod redakcją K. Czerwińskiej, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej
    20170522_181557
  11. „Badania obrazowe w okulistyce”, J. Wolffsohn, Górnicki Wydawnictwo Medyczne
    Polecam bardzo.
    6125227o
  12. „Techniki chirurgiczne w okulistyce. Chirurgia refrakcyjna.”, F. Hampton Roy, Elsevier, Urban&Partner

    695344370o
  13. Diagnostyka kliniczna w okulistyce”, J.J. Kański, Elsevier, Urban&Partner
    Tu dwie sprawy – dużo zdjęć naprawdę ostrych przypadków, dla wrażliwych – średnio przyjemnych.
    Zazwyczaj większość tego typu problemów trafia od razu do okulistów, ale jako atlas przypadków naprawdę polecam. Zwłaszcza optometrystom, którzy pracują w klinikach, szpitalach, asystują lekarzom w różnych sytuacjach. Warto to mieć. Poza tym przydaje się również w gabinecie kontaktologicznym, do pacjentów noszących soczewki kontaktowe.
    duza (2)
  14. Kliniczna farmakologia okulistyczna”, M. E. Prost, R. Jachowicz, J.Z. Nowak, Elsevier, Urban&Partner
    Wydanie drugie – poprawione, pierwsze miało niebieską okładkę.
    Optometryści co prawda nie mogą podawać środków farmakologicznych, a przynajmniej nie bez wiedzy i obecności lekarza okulisty (bo jeśli współpracujecie z okulistą, to już jest kwestia umowna między Wami i Wasza własna odpowiedzialność), ALE dobrze jest znać środki stosowane w okulistyce. Zwłaszcza dlatego, że pacjenci często przyjmują różne leki lub o nie pytają. Oczywiście, jeśli nie czujecie się na siłach, odsyłacie takiego pacjenta do lekarza, ale znajomość środków farmakologicznych wpływa również na zaufanie Waszego pacjenta do Was, a często również na przebieg badania. Może się okazać, że przyjmowane przez pacjenta leki okulistyczne wpływają na jego ostrość widzenia… Długo by pisać uzasadnienie, po prostu warto tę pozycję mieć, albo przynajmniej się z nią zapoznać.
    kliniczna-farmakologia-okulistyczna-b-iext39895573
  15.  „Słownik okulistyczny angielsko-polski, polsko-angielski”, E. Morris, I. Gout, T. Fytche, Górnicki Wydawnictwo Medyczne
    Wiem, że mamy Google Translator, ale nawet Wujek Google miewa ograniczone słownictwo. Nie jest to zbyt obszerny słownik, ale przydaje się.
    i-slownik-okulistyczny-ang-pol-pol-ang

    ______
    Jak wspominałam wcześniej – to nie wszystko, z czego powinniście korzystać. Artykuły i pozycje zagraniczne są bardzo konieczne. Plus te notatki, o których już wspomniałam. Nie wymieniłam powyżej książek typowo sprecyzowanych, takich jak tytuły dotyczące tematyki OCT, czy diagnostyki siatkówki, soczewki itp. Wydaje mi się jednak, że to, co powyżej to jest takie nieco poszerzone minimum, niezbędne na studiach z optyki okularowej i optometrii. Jeśli chcecie dodać coś od siebie, proszę ponownie – wrzućcie w komentarzu. Jeśli macie pytania, śmiało.

    Mam nadzieję, że „Ciąg Dalszy Nastąpi”… Pomożecie? :)

Prawidłowe Badanie Optometryczne

Prawidłowe Badanie Optometryczne

Odświeżam dzisiaj temat poruszany już dawno temu na blogu, dotyczący standardu badania optometrycznego.
Z dwóch tekstów zrobiłam jeden, do którego dopiszę jeszcze kolejną część (jedną lub więcej). Treść jest ważna, dlatego myślę, że warto co jakiś czas o niej przypominać.

JAK powinno wyglądać prawidłowe BADANIE WZROKU.

article-2052783-0E83114000000578-984_468x328
Standard badania optometrycznego (schemat w podpunktach) znajduje się na stronie www.ptoo.pl/standard-badania

„Czynności wykonane w badaniu optometrycznym mają dostarczyć wystarczającej wiedzy o procesie widzenia pacjenta, by podjąć właściwe decyzje co do zalecanych pomocy optycznych, ćwiczeń wzrokowych czy profilaktyki narządu wzroku.”

Badanie powinno składać się z kilku podstawowych etapów. Specjalista zobowiązany jest do określenia:
-stanu zdrowia pacjenta, zwracając uwagę zwłaszcza na układ wzrokowy,
-stanu refrakcji,
-stanu akomodacji,
-stanu widzenia obuocznego.

Nie chcę się skupiać na specjalistycznym precyzowaniu poszczególnych czynności, ponieważ jest to tekst dla pacjentów, a nie dla specjalistów. Mamy swoje specjalistycznie napisane książki, a ja postaram się tu opowiedzieć wszystko jak najprościej to możliwe.

Standard badania optometrycznego dotyczy, jak sama nazwa wskazuje, badania wzroku wykonywanego przez optometrystę.

Niestety w wielu salonach, czy placówkach, „badania optometrycznego” nie wykonuje optometrysta, bo dane miejsce po prostu nie zatrudnia takiego specjalisty.

Potem pacjenci opowiadają:
„Wykonano mi badanie optometryczne, miało być takie super bo ta optometria taka super i ci optometryści tacy wykwalifikowani i co… i dalej mam źle dobrane okulary.”

Nie dajcie się na to nabrać.
Badanie optometryczne wykonuje OPTOMETRYSTA.

Zawód optometrysty nie jest niestety jeszcze w Polsce zawodem regulowanym. Jednak optometrystą może nazywać się jedynie osoba, która ukończyła studia z zakresu optometrii.
Jednym ze sposobów na zweryfikowanie umiejętności i wykształcenia specjalisty jest poproszenie o Numer Optometrysty, który posiada już dzisiaj wielu z nas.
Listę optometrystów z przyznanym NO możecie sprawdzić na stronie Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki.

Optometrystą NIE JEST osoba, która skończyła weekendowy „kurs refrakcji”.
Jeśli zauważycie jakiekolwiek nieścisłości, a specjalista nie będzie potrafił lub chciał udzielić Wam informacji dotyczącej swojego wykształcenia, warto zastanowić się nad zmianą miejsca badania wzroku.

Pełne prawidłowe badanie optometryczne zajmuje minimum pół godziny.

Przypomnijcie sobie swoją ostatnią wizytę u specjalisty (optometrysty/okulisty/gdziekolwiek byliście).

Od czego się zaczęła?
A od czego powinno zacząć się prawidłowe badanie optometryczne?

To jak z budową domu – od fundamentów.
Fundamenty w tym przypadku to oczywiście dane osobowe, ale dalej również wymagania wzrokowe pacjenta.

Jeśli optometrysta pyta Was o wykonywany zawód, Wasze hobby, pracę, czy prowadzenie samochodu lub inne tego typu rzeczy, NIE traktujcie go jak wścibskiego człowieka, który po prostu lubi sobie dużo pogadać, zamiast „wziąć się do roboty” bo w końcu przyszliście się zbadać, a nie poplotkować o swoim życiu prywatnym.

Wszystkie informacje, dotyczące codziennych czynności jakie wykonujecie, są niezbędne do wstępnego określenia potrzeb wzrokowych oraz ewentualnych powodów występowania różnego rodzaju problemów i dyskomfortu widzenia.

Jeśli jesteście stałym pacjentem i pojawiacie się na badaniu wzroku regularnie, to prawdopodobnie Wasz specjalista prowadzi historię Waszej korekcji. Jeśli jednak przychodzicie pierwszy raz, to powinno zostać zadane pytanie o poprzednie okulary/ soczewki/ historię korekcji Waszych oczu.

Optometrysta powinien znać się nie tylko na wykonaniu samego badania, ale również na wstępnym diagnozowaniu chorób układu wzrokowego. Powinien wiedzieć jakie konsekwencje dla wzroku niosą za sobą choroby ogólne, czy przyjmowane leki.

Mówcie o wszystkich dolegliwościach. Zwłaszcza tych związanych bezpośrednio ze wzrokiem. Nie tylko o tym, że widzicie zamazany obraz albo, że zdarza się, że coś się Wam dwoi.
Jeśli bolą Was oczy, czy głowa lub niepokoi Was jeszcze coś innego, na przykład zauważyliście, że zmieniło Wam się pole widzenia, albo zdarza się, że patrząc na przedmioty, zaczyna się Wam krzywić obraz – mówcie. To wszystko jest naprawdę ważne.

Po tym również poznacie dobrego specjalistę, jeśli nie będzie Was ignorował, a będzie słuchał, notował i dopytywał – to znaczy, że zależy mu na postawieniu odpowiedniej WSTĘPNEJ diagnozy.

Po wszystkich rozmowach i opowieściach przychodzi moment, kiedy zaczyna się badanie.
Często zanim specjalista posadzi Was na fotelu, zbada Wasze oczy za pomocą autorefraktometru (o którym pisałam w tekście o komputerowym badaniu wzroku).
Mam nadzieję, że pamiętacie, że powinno to być wyłącznie badanie poglądowe, służące do dalszego sprecyzowania istniejącej wady, a nie do wypisania recepty na okulary!

Badanie wzroku specjalista może wykonać za pomocą foroptera lub kasety ze szkłami próbnymi, które wkłada się w oprawę próbną.
Może również na początku użyć foroptera, a po skończonym badaniu nałożyć pacjentowi oprawę próbną z dobraną korekcją i pozwolić przejść się po gabinecie (czy nawet gdzieś dalej, salon, schody itd.), żeby sprawdzić, czy wszystko jest w porządku.
Taki szybki test dobranej korekcji w oprawie próbnej jest szczególnie ważny, gdy mamy do czynienia z astygmatyzmem lub innymi bardziej skomplikowanymi problemami wzrokowymi.

badanie wzroku oprawa próbna

Specjalista powinien zbadać ostrość wzroku pacjenta przy patrzeniu w dal (zachowując odpowiednią odległość badania) bez korekcji oraz w ostatnio używanej korekcji. To samo w przypadku ostrości wzroku do widzenia z bliska.
Służą ku temu tablice tak zwanych optotypów, czyli literek, cyferek, obrazków, pierścieni itp.

tablica snellena optotypy

Tu mała uwaga – podczas badania każdego oka z osobna, możecie widzieć gorzej, niż w przypadku badania i odczytywania tablic obuocznie.
Najlepiej, jeśli tablice te są wyświetlane, a specjalista może zmieniać je w trakcie wykonywania badania. Niestety nie każdy gabinet posiada sprzęt do wyświetlania optotypów co skutkuje tym, że pacjenci próbują oszukiwać i uczą się na pamięć tego, co jest na wiszącej na drzwiach, czy na ścianie tablicy.

I pamiętajcie proszę – „oszukując” podczas badania wzroku robicie krzywdę wyłącznie sobie.

(Mała dygresja w temacie oszukiwania – uwielbiam ten kabaret i polecam serdecznie Michael McIntyre)

To nie konkurs na odgadywanie znaczków, ani kalambury. Nie dostaniecie nagrody za zero pomyłek. Wręcz przeciwnie. Wprowadzając specjalistę w błąd podczas tego badania, marnujecie czas i jego i Wasz własny. Postarajcie się również nie zgadywać. Mówcie głośno za każdym razem, kiedy nie jesteście pewni – „zgaduję”, „domyślam się, że jest to 3”. To naprawdę ważne.

Po badaniu ostrości wzroku optometrysta dobierze kolejno dla każdego oka po kolei najpierw korekcję sferyczną, a następnie, jeśli będzie to konieczne, korekcję cylindryczną.

Ważne jest, żeby przed doborem korekcji wykonano Wam również pomiar rozstawu źrenic.

_32
To bardzo istotne wielkości, które mogą różnić się dla każdego z oczu.

Rozstaw źrenic to odległość pomiędzy środkami źrenic Waszych oczu.

Nazywa się ją PD (z angielskiego źrenica – pupil / pupillary distance) i mierzy w milimetrach za pomocą specjalnej linijki lub małego urządzenia – tak zwanego pupilometru.

Zwracajcie uwagę na sposób zapisania tej wartości na Waszej recepcie okularowej.
Specjaliści nie zdający sobie sprawy z konsekwencji takiego postępowania, często zapisują PD jako jedną wartość. Potem optyk dostaje zlecenie na wykonanie okularów z zapisanej recepty i co robi?
Nie ma wyjścia.
Dzieli tę wartość na pół. Często wprowadza to zmiany w korekcji okularowej i powoduje niechciany „efekt pryzmatyczny”.., zaczynają się bóle głowy, oczu, mdłości, ogólnie rzecz biorąc można naprawdę skrzywdzić pacjenta.
Dlatego pamiętajcie – PD powinno być zapisane osobno dla każdego z oczu. Zwłaszcza, jeśli mamy do czynienia z dużą wadą wzroku.

Dobór korekcji sferycznej wykonuje się na tablicach służących do badania ostrości wzroku.
W przypadku astygmatyzmu używa się tak zwanej „figury promienistej”, która przypomina zegar. Jeśli astygmatyzm ma dużą wartość, badanie można wykonać na samej tej figurze (optometrysta wprowadza przed oko soczewkę okularową, która „rozmazuje” obraz i wtedy pyta, czy któraś z linii jest wyraźniejsza od pozostałych, następnie dobiera korekcję tak, aby wszystkie linie były widziane jednakowo wyraźnie).

W przypadku mniejszych wartości astygmatyzmu (lub w sytuacji, gdy optometrysta chce doprecyzować wartość cylindra oraz oś) pojawia się tablica z czarnymi kropkami, przypominającymi solniczkę.

test astygmatyzm
I wtedy zaczyna się zabawa w pytania:
„w której pozycji widzi pan/pani lepiej – w pierwszej, czy w drugiej?”.
To właśnie to badanie przeważnie zajmuje najwięcej czasu… jeśli zostanie wykonane.

Z moich rozmów z wieloma osobami wynika jednak, że spora część z nich, pomimo występującego astygmatyzmu, nigdy nie przechodziła podobnego badania.
Tu zwracam się do czytelników – widzieliście kiedyś solniczkę? : )

Korekcja sferyczna potrzebna jest dla krótkowzroczności i dalekowzroczności, natomiast cylindryczna dla astygmatyzmu.

Recepta okularowa dla jednego oka wygląda schematycznie tak:

wartość sfery / wartość cylindra x oś astygmatyzmu.

Na przykład -2,5 / -1,0 x 45

Po uściśleniu korekcji powinno zostać przeprowadzone ponowne badanie ostrości wzroku, a do tego, jak napisałam powyżej, warto pospacerować „po okolicy” w oprawie próbnej z dopasowanymi do naszych oczu szkłami. Wtedy też jest czas na zgłaszanie ewentualnych niekomfortowych odczuć w nowych „okularach”.

Bóle głowy, oczu, zawroty, zapalenia spojówek, czy nawet mdłości to nie są objawy, które miną, kiedy oczy „przyzwyczają się do okularów”.
Dobrze dobrana korekcja sprawia, że czujesz się komfortowo i nie masz problemów z codziennym funkcjonowaniem.
Jedynie w przypadku zmian wartości lub osi cylindra (a także pierwszej w życiu korekcji astygmatyzmu) lub soczewek progresywnych może występować pewne uczucie dyskomfortu, o którym należy koniecznie porozmawiać ze specjalistą. Ten oceni, czy jest to dyskomfort, który minie po krótkim czasie, czy należy jednak zmienić wartość dobranej korekcji.
Pamiętajcie – podczas badania, rozmowa ze specjalistą jest bardzo istotna.

Widzenie stereoskopowe

Z czym się wiąże? Najprościej mówiąc: jest to widzenie obuoczne, dzięki któremu jesteśmy w stanie określić odległości pomiędzy obserwowanymi przedmiotami, umożliwia obserwowanie głębi obrazu oraz otaczającej nas przestrzeni.

Każde z oczu odbiera inny obraz, to nasz mózg łączy oba z nich w jedną całość.

Nie skupiajmy się jednak w tej chwili na samym mechanizmie widzenia stereoskopowego, bo to rozległy temat.

Badanie istniejących problemów z widzeniem obuocznym / stereoskopowym wykonuje się w dobranej korekcji (lub bez korekcji jeśli nie występuje wada refrakcji) na przykład za pomocą Testu MUCHY.

stereo-fly-test-4

Widzenie barw

Badanie widzenia barw również powinno być częścią dobrze przeprowadzonego badania optometrycznego.
Jeśli na wizyty kontrolne chodzimy stale do jednego specjalisty, nie trzeba go wykonywać za każdym razem. Dobrze jednak, jeśli badający ma historię naszej korekcji i stanu zdrowia oczu, dzięki czemu części badań nie musi wykonywać każdorazowo, a jedynie kontrolnie lub w razie nagłych sytuacji.
U dzieci można wykryć wrodzone wady spostrzegania barw, u dorosłych, którzy nie mieli takich problemów w dzieciństwie, mogą wystąpić nabyte nieprawidłowości tego widzenia.
Jest wiele testów do badania anomalii widzenia barwnego.

Jeden z najbardziej popularnych to pseudoizochromatyczne tablice Ishihary, które mam nadzieję, każdy z Was już w życiu miał okazję odczytywać.

IshiharaColourTestBooks
Test ma formę książeczki, która zawiera zestaw tablic, z których odczytuje się liczby lub cyfry. Na niektórych z nich znajdują się kręte linie. Każdy napis składa się z wielu gęsto ułożonych kolorowych kropek, które różnią się barwą i jasnością od tła, na którym się znajdują.
Osoby posiadające anomalie widzenia barwnego, mają trudności w odczytaniu konkretnych tablic, w zależności od rodzaju występujących anomalii.

Co ważne – testy te należy przeprowadzać przy świetle dziennym (naturalnym lub sztucznym, zbliżonym do światła naturalnego, pochodzącym ze specjalnie do tego przystosowanych lamp).

Testy widzenia obuocznego

Powinny być wykonywane przed badaniem widzenia stereoskopowego oraz widzenia barwnego.
Do testów na tym etapie należy między innymi test przesłaniania, nazywany przez specjalistów COVER TEST.

Można wykonać zarówno test jednostronnego jak i naprzemiennego zasłaniania.

Dzięki nim wykrywa się tropie i forie, czyli po prostu zezy (jawne lub ukryte).

Do tego badania wykorzystuje się przesłonkę oraz (w celu pomiaru wielkości zeza) tak zwane listwy pryzmatyczne.
listwy_pryzm_m

Test Amslera

To badanie powinno być wykonane zawsze wtedy, gdy pacjent zgłasza obniżenie ostrości wzroku lub zniekształcanie widzenia w centralnej części obrazu.

Amsler-Gitter_normal
Istnieje siedem tablic, którymi można wykonać Test Amslera.

Standardowa składa się z białej kratownicy na czarnym tle z punktem fiksacji (czyli punktem, na który powinien podczas badania patrzeć pacjent) pośrodku. Specjalista prosi pacjenta o patrzenie cały czas na punkt w środku kratownicy i zadaje pytania, dotyczące spostrzegania testu.

Jeśli występują anomalie widzenia, pacjent widzi różnego rodzaju zniekształcenia w sieci, dziury, plamy lub zamazany obraz. W takich przypadkach w celu uściślenia rodzaju problemów można zastosować pozostałe z tablic Testu Amslera.

Ciśnienie wewnątrzgałkowe

Nie każdy specjalista ma w gabinecie tonometr. Nie zawsze więc to badanie będzie możliwe do wykonania.

W salonach optycznych zwykle spotkać można na przykład tonometry bezdotykowe, badające ciśnienie za pomocą strumienia powietrza.

299541_10150304016858650_73677333649_8016974_754217515_n
Tam, gdzie badają okuliści dostępne są czasem tonometry aplanacyjne, czyli takie, które dotykają przedniej powierzchni rogówki (przy wcześniejszym znieczuleniu oka).

Prawidłowa wartość ciśnienia wewnątrzgałkowego nie powinna przekraczać wartości 21 mm Hg. Podwyższone ciśnienie może być sygnałem wskazującym na ryzyko wystąpienia lub występowanie jaskry.

Specjalista wykonać może także badanie refleksu rogówkowego, punktu bliskiego konwergencji oraz punktu bliskiego akomodacji.

O tych trzech krótkich i prostych badaniach napiszę w kolejnym tekście dotyczącym standardu badania optometrycznego.

Na koniec chciałabym raz jeszcze podkreślić, że powyższe badania to tylko część badań możliwych do wykonania w gabinecie.

W zależności od podejścia specjalisty do pacjenta, wyposażenia gabinetu oraz wykrycia ewentualnych nieprawidłowości w narządzie wzroku badanego, testów i pomiarów może być więcej lub mniej.

Wizyty kontrolne

Ważne aby pamiętać, że konieczne jest umawianie się na wizyty kontrolne. To najlepszy sposób, aby dbać o swój wzrok.
Pamiętajcie o tym, o czym pisałam na początku…
Warto wybrać się na badanie do optometrysty.
Wybór specjalisty należy do Was…
Jeśli jednak zauważycie coś niepokojącego w relacjach z badającym, lub nie będziecie się dobrze czuć w dobranej przez niego korekcji, wybierzcie się kontrolnie do innego specjalisty. Unikajcie również w miarę możliwości miejsc, w których pacjenci traktowani są hurtowo, a im więcej na godzinę, tym lepiej dla właścicieli salonu.

Zapraszam Was ponownie do obejrzenia filmu o optometrii i optometrystach.
Film zobaczycie, klikając w poniższe zdjęcie.
film

Klasyfikacja zawodów i specjalności – Optometrysta

Klasyfikacja zawodów i specjalności – Optometrysta

Ogólna definicja optometrii na świecie:
„Optometrysta to autonomiczny, nauczany i regulowany zawód należący do systemu ochrony zdrowia, a osoba wykonująca ten zawód praktykuje w zakresie badania refrakcji i zaopatrzenie w pomoce wzrokowe, a także diagnozowanie i właściwe postępowanie w przypadku choroby oczu oraz rehabilitacji układu wzrokowego.”

Szczegółowy zakres czynności określany jest w poszczególnych krajach w zależności od sytuacji prawnej.

W Polsce zakres czynności jest zdefiniowany poprzez Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28.08.2014r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania. Dziennik Ustaw z 2014 roku poz. 1145. Klasyfikacja zawodów i specjalności – 229501.

Nazwa: Optometrysta
Kod: 229501

Synteza:
– wykonuje pomiary parametrów układu wzrokowego;

– odkrywa odstępstwa od norm fizjologicznych, w celu dobrania, przepisania i wykonania korekcji za pomocą okularów, soczewek kontaktowych i innych pomocy wzrokowych;

– prowadzi lub nadzoruje rehabilitację układu wzrokowego;

– w przypadku spostrzeżenia zmian sugerujących odstępstwa od norm fizjologicznych, kieruje pacjenta do lekarza specjalisty.

 
Zadania zawodowe:
– wykonywanie pomiarów parametrów układu wzrokowego za pomocą refraktometrów, oftalmometrów, oftalmoskopów, tonometrów, biomikroskopów, topografów, polomierzy, foropterów, tablic testowych i innych przyrządów przeznaczonych do badania, wykrywania i diagnozowania wad układu wzrokowego oraz za pomocą urządzeń i środków pomocniczych niezbędnych do prawidłowego wykonania pomiarów i oceny ich wyników;

– dobieranie i przepisywanie soczewek okularowych i kontaktowych, korygujących wady układu wzrokowego (nadwzroczność, krótkowzroczność, niezborność, heteroforie i heterotropie, ambliopia, anizeikonia i inne);

– przeprowadzanie i nadzorowanie, na zlecenie lekarza, treningu i rehabilitacji układu wzrokowego w aspekcie przywrócenia fizjologicznej sprawności widzenia obuocznego;

– aplikowanie soczewek kontaktowych, projektowanie i wykonywanie wszelkiego typu okularów i pomocy wzrokowych w zależności od wad układu wzrokowego pacjenta; – projektowanie i dobieranie opraw okularowych i innych pomocy wzrokowych w zależności od warunków anatomicznych pacjenta.

 

Dodatkowe zadania zawodowe:
– samodzielne prowadzenie praktyki optometrycznej i warsztatu oftalmicznego;

– nadzorowanie pracy optyka i ortoptyka;

– nadzorowanie produkcji soczewek i opraw okularowych.

 

KOD PKD Optometrysty to 86.90.E.

 

____________
źródło: http://wupwarszawa.praca.gov.pl/rynek-pracy/bazy-danych/klasyfikacja-zawodow-i-specjalnosci/wyszukiwarka-opisow-zawodow/-/klasyfikacja_zawodow/zawod/229501

Konferencja Optometria 2016

Konferencja Optometria 2016

W dniach 22-24 kwietnia we Wrocławiu, odbyła się Konferencja Optometria 2016, organizowana przez Polskie Towarzystwo Optometrii i Optyki oraz Polskie Stowarzyszenie Soczewek Kontaktowych.

Głównymi tematami konferencji były:

– terapia widzenia,

– optometria kliniczna,

– optometria pediatryczna,

– soczewki kontaktowe,

– nowoczesne rozwiązania optyczne.

Konferencja trwała trzy dni, wzięło w niej udział 360 uczestników.

Z zakresu terapii widzenia odbyło się wiele ciekawych wykładów, począwszy od samych podstaw prowadzenia terapii, które ubogacone były również warsztatami i ćwiczeniami, do tematyki obejmującej zaburzenia występujące w przypadku zezów porażennych. Poprowadzony został wykład mówiący o metodach pomiaru forii oraz inny dotyczący diagnostyki i terapii akomodacji wraz z ćwiczeniami.

Wykład oraz warsztaty z zaburzeń i terapii akomodacji poprowadził mgr Paweł Nawrot – sama brałam udział w tych zajęciach i uważam, że miały ogromną wartość.
Bardzo często do gabinetu trafiają pacjenci, którzy mają problemy z nieprawidłowo działającą akomodacją, nawet nie zdając sobie sprawy dlaczego odczuwają różnego rodzaju dyskomfort podczas pracy wzrokowej i codziennych czynności. Najciekawszy efekt mojego udziału w tych zajęciach był taki, że sama jestem przykładem człowieka z tak zwanym „spazmem akomodacji” i po warsztatach mogłam opracować kilka ćwiczeń sama dla siebie.

Tematyka wykładów z optometrii klinicznej dotyczyła między innymi zaćmy – zarówno procedur kwalifikujących do zabiegu jej usunięcia, samego jej rozpoznania, skierowania na zabieg, jak i opieki nad pacjentem przed i po zabiegu.

Odbyły się wykłady dotyczące możliwej suplementacji w zespole suchego oka, które przedstawiały rolę kwasów tłuszczowych OMEGA 3 i OMEGA 6 stosowanych w jego leczeniu oraz wykład odnośnie stożka rogówki wraz z metodami jego korekcji lub ewentualnymi możliwościami postępowania w przypadku jego wystąpienia.
Omówiono także sposoby wykonywania badania pola widzenia, warunki w jakich badanie powinno być przeprowadzane oraz najczęściej popełniane podczas pomiaru błędy.

Zostały zorganizowane warsztaty dotyczące badania oczu pacjenta w lampie szczelinowej. Rozdzielono je na badania przedniego oraz tylnego odcinka oka.

Poruszono również temat zwyrodnienia plamki AMD – istotny ze względu na to, że ilość osób chorujących wzrasta, a bardzo często pacjenci nie są świadomi istoty profilaktyki badań wzroku.
Wykłady z optometrii pediatrycznej dotyczyły:

-badania wzroku za pomocą skiaskopu,

-skiaskopii statycznej,

-prawnych aspektów badania dzieci,

-korekcji wad wzroku w okresie przedszkolnym i wczesnoszkolnym,

-rozwoju układu wzrokowego i ostrości wzroku u dziecka,

-diagnostyki niemowląt i małych dzieci,

-roli rodzica w procesie rehabilitacji i leczenia dzieci,

-istoty rozmowy z małym pacjentem w gabinecie.

Kolejną tematyką konferencji były soczewki kontaktowe.
Przedstawiciele firm proponujących różne rodzaje soczewek omawiali między innymi zastosowanie ortokeratologii u pacjentów krótkowzrocznych oraz podstawy teorii i praktyki aplikacji twardych soczewek kontaktowych.  Podczas warsztatów omówiono podstawy aplikacji miękkich indywidualizowanych soczewek kontaktowych.

Zaprezentowano także możliwości korekcji za pomocą soczewek skleralnych oraz hybrydowych. Poruszony został również temat postępowania w problematycznych sytuacjach, przy dyskomforcie oraz powikłaniach po użytkowaniu miękkich soczewek kontaktowych.

Ostatnia grupa wykładów dotyczyła nowoczesnych rozwiązań optycznych. Wykłady przedstawiły tematykę  z różnego rodzaju rozwiązań  soczewek okularowych z technologią FreeForm, soczewek  z wysokimi addycjami do bliży lub z górnymi segmentami do dali. Odbył się też warsztat z doboru pomocy dla słabowidzących.

Na koniec konferencji poprowadzono wykład na temat pomiarów forii przy nowoczesnych rozwiązaniach optycznych. Kończąc tematykę nowoczesności w optometrii,  opowiedziano w dyskusji  o problemach jakie występują w heteroforiach i heterotropiach w połączeniu z okularami wieloogniskowymi.

Podczas Konferencji Optometria 2016 miały równolegle miejsce wykłady głównych sponsorów. Sponsorami złotymi konferencji były firmy Alcon, CooperVision, Johnson&Johnson oraz Valeant Bausch&Lomb. Srebrnym sponsorem konferencji została firma Hoya.

Odbyła się także wystawa, w której udział wzięły firmy: Aqua-Lens, ATS, Eschenbach, Hecht, Lacridea, Optopol, Optometria.pl, Ophtalmica Nowakowski, Optotech Medical, Poland Optical, Rodenstock oraz Swiss Lens i Ursapharm.

Jak widzicie zakres tematów był dosyć rozległy i bardzo wartościowy. Konferencja skierowana była głównie do optometrystów, ale udział w niej wzięli również okuliści, ortoptyści, optycy oraz studenci.

Warto brać udział w takich wydarzeniach. To kilka dni ogromnej dawki wiedzy, która z pewnością poprawia jakość badania pacjenta w gabinecie. Warto pamiętać, że dobry specjalista to taki, który nieustannie się dokształca.

Pacjenci powinni zwracać uwagę na to, do jakiego specjalisty są skierowani i umówieni na badanie. W czasach, kiedy wiele informacji można znaleźć w internecie, warto szukać i dowiadywać się zawczasu, w czyich rękach nasze oczy będą naprawdę bezpieczne i kto odpowiednio o nie zadba.
To był naprawdę owocny weekend.