utworzone przez Justyna Nater | paź 4, 2017 | Artykuły
Okulary korekcyjne coraz częściej dostępne są już nie tylko w aptekach (gdzie choć odrobinę mogą jeszcze kojarzyć się z wyrobem medycznym, którym SĄ), ale również w drogeriach, sklepach odzieżowych, sklepach „wszystko po 5 zł”… i oczywiście w internecie.
Czy okulary można dobierać na oko?
Dlaczego nie powinniśmy kupować okularów korekcyjnych i przeciwsłonecznych na bazarach i w przypadkowych miejscach?
Chcemy o siebie dbać, uprawiamy różnego rodzaju sporty, jemy zdrową ekologiczną żywność, a okulary przeciwsłoneczne kupujemy wchodząc na plażę, od pana Gienka stojącego ze stojakiem po prawej stronie od wejścia. Zakup okularów przez internet, w aptece, czy w sklepie oferującym konewki, spinacze i kapcie, tłumaczymy ograniczonym budżetem…
Dlaczego oszczędzamy właśnie na wzroku?
Czy nie byłoby bezpieczniej oszczędzić na nowej parze spodni lub innej przyjemności, a zainwestować w zdrowe widzenie?
„Komputerowe badanie wzroku” kusi z wielu witryn i plakatów. Z jego wyniku, który otrzymujemy na kawałku papieru, wyglądającym jak paragon, nie wolno jednak wykonywać okularów ani tym bardziej kupować na jego podstawie soczewek kontaktowych.
Wiem, że w dzisiejszych czasach wszystko co „komputerowe” wydaje się być bardziej zaufane, dokładne, profesjonalne itd., ale nie w tym przypadku.
Są też osoby, którym się wydaje, że jeśli na podstawie jednej i tej samej recepty okularowej, wymieniają okulary co dwa lata na nowe, prawidłowo dbają o wzrok… Figa z makiem. Niestety nie.
Mamy trzech głównych specjalistów ochrony wzroku, których powinniśmy odwiedzać możliwie regularnie, najlepiej minimum raz na dwa lata i raz na rok po 60-tym roku życia.
Kim oni są?
Okulista – lekarz o specjalizacji w zakresie okulistyki. Zajmuje się rozpoznawaniem schorzeń, diagnostyką, leczeniem oczu, wykonuje zabiegi… Należy się do niego udać przynajmniej raz na dwa lata w celu kontrolnego badania wzroku – zawierającego badanie dna oka. Również swoje kroki skierujmy do niego w sytuacji podrażnienia oczu, pojawienia się niepokojącej wydzieliny z oka, opuchniętych powiek, bólu oczu i innych tego typu dolegliwości.
Optometrysta – specjalista, który ukończył studia z zakresu optometrii. Zajmuje się prawidłowym doborem korekcji okularowej oraz soczewkowej. Jest to zawód medyczny, niestety jeszcze w Polsce nieuregulowany, ale należący do systemu ochrony zdrowia. Kwalifikacje optometrysty możemy zweryfikować na przykład za pomocą Numeru Optometrysty, przyznawanego przez Polskie Towarzystwo Optometrii i Optyki, jedynie tym optometrystom, którzy uzyskali dyplom potwierdzający posiadanie odpowiednich kwalifikacji. Optometrysta nie jest lekarzem i nie leczy schorzeń układu wzrokowego, JEDNAK może wstępnie ocenić zdrowie narządu wzroku i w razie potrzeby wskazać na konieczność udania się do okulisty na dodatkowe badania. Specjalista ten pomoże również dobrać pomoce dla osób słabowidzących oraz zaplanuje i przeprowadzi terapię widzenia w przypadku problemów z widzeniem obuocznym.
Optyk – pomoże dobrać i wykona odpowiednie dla nas okulary, na podstawie recepty okularowej, przepisanej nam przez optometrystę. Zamówi on odpowiednie soczewki okularowe oraz zamontuje je w wybranych przez nas oprawach. Optyk pomoże również dobrać samą oprawę okularową i dopasować ją do kształtu naszej twarzy. Zwróci uwagę na odległość między soczewką i okiem, skontroluje ułożenie okularów na twarzy. Dobre salony optyczne współpracują zarówno z optometrystami, jak i okulistami, aby zapewnić klientom pełną profesjonalną opiekę oraz obsługę na najwyższym poziomie.
Zakup okularów z nieznanego źródła – a nieznane źródło to również sklep z odzieżą, czy taki w którym możemy kupić notesy, poduszki, przyprawy i inne „gadżety” – jest niebezpieczny dla naszego wzroku. Okulary oraz soczewki kontaktowe to wyroby medyczne, które powinny być odpowiednio dobierane, dopasowywane i sprzedawane pod kontrolą specjalistów ochrony wzroku.
Zwróćmy uwagę choćby na rozstaw naszych źrenic…
Twoje źrenice mogą być ustawione zarówno w różnej odległości od nosa, jak i na różnej wysokości. Czy myślisz, że gotowe okulary uwzględniają takie parametry?
Oczywiście, że nie. Gotowe okulary to masówka. Wszystkie wyprodukowane są dla takiego samego rozstawu źrenic, który nieprawidłowo dobrany może wywołać problemy z widzeniem obuocznym, a w konsekwencji bóle głowy, zmęczenie i poważne problemy ze wzrokiem, które trzeba później wyprowadzać różnego rodzaju ćwiczeniami pod okiem specjalisty, a ostatecznie i tak jedynym prawidłowym rozwiązaniem jest zakupienie prawidłowo dobranych okularów korekcyjnych w salonie optycznym.
Poza rozstawem źrenic mamy także ważny temat jakości wykonania soczewek, wszelkich zniekształceń obrazu (nawet tych niewidocznych na pierwszy rzut oka), które pojawiają się w gotowych okularach, nie wspominając o alergiach, jakie może wywołać materiał, z którego wykonana jest oprawa okularowa.
(P.S. Widziałam już panią z twarzą zafarbowaną na zielono od zamszowych zielonych oprawek – kupionych w bardzo dobrze znanym sklepie pewnej sieci, które puściły kolor podczas ulewnego deszczu… nie polecam.)
Pamiętaj – okulary nie są jedynie dodatkiem do codziennego wyglądu. Okulary to przede wszystkim pomoc dla Twojego układu wzrokowego. Na pierwszym miejscu zawsze stawiaj swoje zdrowie.
Podsumowując:
Okulista – leczenie / recepta na leki
Optometrysta – pomiary / recepta okularowa
Optyk – wykonanie okularów / gwarancja jakości
NIE KUPUJ GOTOWYCH OKULARÓW.
Twój wzrok przekazuje Ci 80% informacji z Twojego otoczenia. Zadbaj o niego we właściwy sposób. Nie bagatelizuj tematu.
Dla własnego dobra.
FILM
utworzone przez Justyna Nater | kwi 26, 2017 | Artykuły
Według Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej, EAACI:
– 150 mln Europejczyków cierpi na przewlekłe choroby alergiczne,
– 100 mln Europejczyków cierpi na pyłkowicę (katar sienny i alergiczny),
– 70 mln Europejczyków cierpi na astmę,
– 17 mln Europejczyków żyje z alergią pokarmową, a u 8% występuje ryzyko ostrej, zagrażającej życiu reakcji anafilaktycznej
(3,5 mln dzieci cierpi na alergie pokarmowe).
– u 45% chorych nigdy nie postawiono rozpoznania alergii,
– szacuje się, że do 2025 roku ponad 50% wszystkich Europejczyków będzie cierpieć na przynajmniej jeden typ alergii.1
Co wywołuje alergie oczne?
Jak widzicie z powyższych danych, alergia staje się chorobą cywilizacyjną.
Problem chorób o podłożu alergicznym stale narasta, zwłaszcza w krajach wysoko uprzemysłowionych.
Oczy, tak jak inne nasze narządy, również narażone są na występowanie zarówno sezonowych jak i ostrych oraz przewlekłych problemów alergicznych.
Czy sami doświadczyliście kiedyś alergii? Reakcji alergicznej?
Jeśli tak, na pewno pamiętacie, że jej objawy zwykle są bardzo dokuczliwe.
W przypadku alergii ocznej nawet bardziej niż w pozostałych jej wariantach.
Najczęstszym miejscem odczynu alergicznego w oczach jest spojówka, z oczywistego powodu – ma ona bezpośredni kontakt z alergenem, pochodzącym ze środowiska zewnętrznego, jest bogato unaczyniona, co powoduje szybkie występowanie objawów zapalenia po kontakcie z alergenem. Posiada funkcję immunologiczną, ochronną oka.
Najczęstszą przyczyną alergii ocznej są alergeny znajdujące się na przykład w:
kosmetykach,
środkach do higieny takich jak mydło, żele, czy szampony,
pyłkach roślin,
sierści zwierząt,
a NAWET w konserwantach znajdujących się w kroplach do oczu oraz płynach do soczewek kontaktowych.
Najpopularniejsze alergiczne choroby oczu
Alergiczne choroby oczu zwykle nie występują samodzielnie. Najczęściej są jednym z problemów w całym procesie alergicznym występującym w naszym organizmie. Bardzo często towarzyszą im również takie dolegliwości jak np. katar sienny.
Najważniejsze w leczeniu alergii jest unikanie kontaktu z alergenem oraz zastosowanie leków przepisanych przez lekarza.
Najbardziej popularne problemy alergiczne w przypadku oczu to:
– alergiczne zapalenie spojówek (sezonowe, ostre, przewlekłe),
– atopowe zapalenie spojówek,
– atopowe zapalenie rogówki,
– olbrzymiobrodawkowe zapalenie spojówek,
– kontaktowe zapalenie skóry powiek i spojówek,
– zapalenie wypryskowe.
Alergiczne zapalenie spojówek
– dolegliwość najpopularniejsza w naszej populacji,
– powstaje pod wpływem kontaktu roztoczami kurzu, pyłkami roślin, sierścią zwierząt.
Odmiany:
ostre zapalenie (trwa do 48 godzin),
sezonowe zapalenie (pojawia się wtedy, gdy pylą uczulające rośliny),
całoroczne / przewlekłe zapalenie (występuje wtedy, gdy pyłki rośliny powodującej alergię utrzymują się w powietrzu przez cały rok).3
Ostre alergiczne zapalenie spojówek
– bezpośrednia reakcja na „bliski kontakt” z alergenem, np. po pogłaskaniu kotka, użyciu nowego kosmetyku lub leku,
– trwa krótko,
– ustępuje po eliminacji czynnika ją wywołującego (proszę nie eliminować kotków).
Sezonowe zapalenie spojówek
– prosta diagnoza,
– poza objawami ocznymi również katar i problemy z układem oddechowym,
– nasilone objawy w okresie wzmożonego stężenia alergenów w środowisku zewnętrznym.
Przewlekłe alergiczne zapalenie spojówek
– trudniejsza diagnostyka,
– wiele dolegliwości,
– często mylone z innymi chorobami i leczone z zastosowaniem nieodpowiednich leków,
– występuje z powodu ciągłego kontaktu z alergenem, np. kurz, pleśń, klimatyzacja, farby, lakiery itp.
– świąd, pieczenie, łzawienie i obrzęk utrzymują się na stałe.
Atopowe zapalenie spojówek i rogówki
– uogólniona nadwrażliwość,
– często występujące jednocześnie zmiany skórne na powiekach (są popękane, pokryte strupkami, często występuje zapalenie brzegów powiek),
– najgroźniejszym powikłaniem jest owrzodzenie rogówki, które może doprowadzić do trwałego upośledzenia widzenia.
Olbrzymiobrodawkowe zapalenie spojówek
– dotyczy tarczki powieki górnej,
– głównie u atopowych dorosłych i osób noszących soczewki kontaktowe,
– spowodowane stałym kontaktem z czynnikiem drażniącym,
– wydzielina w worku spojówkowym i przerost brodawek spojówki powieki górnej.
Niestety wszystko to, co dzieje się na powierzchni rogówki, jest bardzo niebezpieczne dla naszego widzenia.
Każdy stan zapalny rogówki może spowodować jej uszkodzenie, pozostawienie blizn lub w najgorszym scenariuszu nawet konieczność jej transplantacji.
Lekarz okulista, do którego udamy się na badanie w związku z wystąpieniem alergii oczu, powinien przed wystawieniem diagnozy wykluczyć inne powody silnego podrażnienia.
Na przykład:
– infekcyjne zapalenie spojówki i rogówki,
– choroby powiek niezwiązane z alergią,
– zespół suchego oka,
– obecność ciała obcego,
– zmiany w oczach podczas przebiegu ogólnych chorób takich jak np. trądzik różowaty,
– zapalenie innych struktur oka takich jak np. zapalenie twardówki, czy tęczówki
itp.
Charakterystyczne dolegliwości w przypadku alergicznych stanów zapalnych:
– świąd,
– zaczerwienienie,
– łzawienie,
– obrzęk spojówek oraz powiek,
– obecność lepkiej wydzieliny w oku,
– światłowstręt,
– uczucie ciała obcego.
Objawy alergii ocznej mogą dawać cały szereg objawów zmiennych w czasie. Zdarza się, że bywają mylnie rozpoznane i leczone. Zawsze jednak konieczne jest wykluczenie innych schorzeń narządu wzroku, potencjalnie groźnych dla funkcji widzenia, które mogą symulować alergię.
Leczenie alergii oczu
Aby poprawnie zdiagnozować i zastosować odpowiednie leczenie chorób alergicznych oczu, często niezbędna jest współpraca wielu lekarzy – różnych specjalistów – oprócz lekarza okulisty również: alergologa, dermatologa, laryngologa oraz pulmonologa.
W leczeniu alergicznych chorób oczu miejscowo stosuje się na przykład3:
– leki antyhistaminowe,
– leki zwężające naczynia krwionośne,
– niesterydowe leki przeciwzapalne,
– sterydy,
– leki immunosupresyjne.
Bardzo ważne jest W KAŻDEJ ALERGII OCZU, aby zachować higienę i starać się usuwać alergeny z worka spojówkowego, przepłukując oczy solą fizjologiczną oraz dbać o czystość powiek i twarzy.
Warto jednak pamiętać, że podawane miejscowo leki nie zadziałają prawidłowo i nie utrzymają się przez odpowiednią ilość czasu w worku spojówkowym, jeżeli stan filmu łzowego będzie nieprawidłowy. Jeśli mamy do czynienia z zaburzeniami w produkcji łez i z ich niestabilnością, może to spowodować zbyt szybkie wypłukanie podanego leku i skrócenie czasu jego działania – a wynikiem tego może być nawrót objawów alergii.
Stąd do leków typowo antyalergicznych powinno stosować się również preparaty nawilżające – sztuczne łzy, ponieważ może to znacząco wpłynąć na korzystny efekt leczenia.
W przypadku każdej choroby alergicznej najważniejsze dla skuteczności leczenia jest wyeliminowanie czynnika uczulającego – alergenu z otoczenia.
Ale przeważnie bardzo ciężko jest odizolować alergików od wpływów środowiska zewnętrznego – na przykład od alergenów pyłkowych.
Dlatego alergicy wymagają zachowawczego leczenia przewlekłego.
Także osoby z atopią i chorobami alergicznymi oczu muszą pozostawać pod stałą kontrolą okulistyczną i przewlekle przyjmować leki miejscowe, a często także ogólne.
Szybki teoretyczny test alergiczny
(!uwaga! nie zastąpi on testów alergicznych wykonywanych na zlecenie lekarzy!)
Odpowiedz na poniższe pytania i sprawdź, czy możesz mieć problem z alergiami ocznymi.
Pamiętaj, żeby zawsze skonsultować się z lekarzem okulistą, jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy.
Czy w Twojej rodzinie są alergicy?
Czy zazwyczaj podczas sezonu alergicznego odczuwasz swędzenie/łzawienie/pieczenie oczu?
Czy jesteś uczulony na zwierzęta?
Czy zażywasz leki antyalergiczne, aby kontrolować katar, kaszel i inne objawy tego typu?
Czy Twoje oczy stają się czerwone po wyjściu na dwór lub po wejściu do konkretnych pomieszczeń?
Czy Twoje oczy zaczynają łzawić i być podrażnione po użyciu różnych kosmetyków takich jak balsamy, kremy, fluidy, perfumy?
Jeśli na większość pytań odpowiedziałeś twierdząco, być może masz problem z alergią oczną.
Dlatego umów się proszę na wizytę do lekarza okulisty i powiedz mu o wszystkich występujących u Ciebie objawach alergii.
Kilka krótkich porad dla alergików:
1. Umów się na wizytę u okulisty przed rozpoczęciem sezonu alergicznego, a nie dopiero w sytuacji wystąpienia problemów. Zapytaj jak możesz zminimalizować ryzyko wystąpienia alergii. Możesz również poprosić o wcześniejsze przepisanie kropli łagodzących tego typu podrażnienia, aby zastosować je od razu po pojawieniu się objawów alergii, a nie dopiero po kilku dniach jej trwania.
2. Postaraj się przewidywać możliwość wystąpienia alergii – oraz unikać albo zminimalizować kontakt z czynnikami ją wywołującymi. Na przykład wiosną i latem oczywistym jest, że trawy i drzewa pylą, możesz się do tego przygotować i odpowiednio zabezpieczyć. Dotyczy to również sierści zwierząt oraz zakurzonych pomieszczeń.
3. Dobrze sprawdzają się okulary przeciwsłoneczne z pełniejszą, bardziej „zabudowaną” oprawą. Ograniczają one w dużym stopniu możliwość dostania się pyłków do wrażliwych oczu.
4. Pamiętaj, aby nigdy nie trzeć oczu! To tylko pogorszy sytuację. Staraj się raczej używać kropli antyalergicznych albo nawilżających, aby przepłukiwać spojówki. Pocierając oczy, które swędzą, podrażniasz je znacznie bardziej i efekt jest odwrotny do zamierzonego.
5. Używaj kropli nawilżających, ale najlepiej zapytaj lekarza, które z nich będą dla Ciebie najbardziej właściwe w sezonie alergicznym!
6. Alergeny mogą gromadzić się na Twoich soczewkach kontaktowych. Postaraj się zmienić ich tryb noszenia na jednodniowy lub na okres, w którym masz największe problemy z alergią spróbuj wrócić do okularów. W celu ustalenia optymalnego rozwiązania skontaktuj się ze swoim kontaktologiem!
7. Pamiętaj o prawidłowej i dokładnej higienie powiek, na których mogą się gromadzić alergeny (np. pyłki czy kurz). Koniecznie zadbaj o czystość oczu przed położeniem się spać.
8. Rozważ zakup oczyszczacza powietrza z filtrem do domu – naprawdę warto.
I jeszcze jedno. Wspomnę o tym ponownie, ponieważ przypuszczalnie wielu z Was nie czytało tekstu o płynie do powiek użytym przez mojego M. Jeśli chcecie przeczytać całą historię, zapraszam TUTAJ.
A w skrócie – jeżeli jesteście alergikami, uważajcie na skład produktów, które wydawać by się mogło, powinny być z zasady bezpieczne. W przypadku tamtego płynu, chodziło o składnik, który nazywał się elegancko Angelica Archangelica Root Extract.. a okazał się być rośliną z rodziny selerowatych. Mój M. dostał wstrząsu anafilaktycznego i wylądował pod kroplówką, a płyn do oczu miał służyć przemywaniu powiek rano i wieczorem w celu zachowania higieny ich brzegów…
Drodzy Alergicy, bądźcie po prostu bardzo czujni, uważni i ostrożni.
Lepiej przecież zapobiegać, niż leczyć.
_________________________
- http://www.zawszeokrokprzedastma.org/eaaci-alergia-raport/
- All about vision
- http://www.alergia.org.pl/lek.arch1/archiwum/02_02/alergie_oczne.html
utworzone przez Justyna Nater | kwi 20, 2017 | Artykuły
Odświeżam dzisiaj temat poruszany już dawno temu na blogu, dotyczący standardu badania optometrycznego.
Z dwóch tekstów zrobiłam jeden, do którego dopiszę jeszcze kolejną część (jedną lub więcej). Treść jest ważna, dlatego myślę, że warto co jakiś czas o niej przypominać.
JAK powinno wyglądać prawidłowe BADANIE WZROKU.
Standard badania optometrycznego (schemat w podpunktach) znajduje się na stronie www.ptoo.pl/standard-badania
„Czynności wykonane w badaniu optometrycznym mają dostarczyć wystarczającej wiedzy o procesie widzenia pacjenta, by podjąć właściwe decyzje co do zalecanych pomocy optycznych, ćwiczeń wzrokowych czy profilaktyki narządu wzroku.”
Badanie powinno składać się z kilku podstawowych etapów. Specjalista zobowiązany jest do określenia:
-stanu zdrowia pacjenta, zwracając uwagę zwłaszcza na układ wzrokowy,
-stanu refrakcji,
-stanu akomodacji,
-stanu widzenia obuocznego.
Nie chcę się skupiać na specjalistycznym precyzowaniu poszczególnych czynności, ponieważ jest to tekst dla pacjentów, a nie dla specjalistów. Mamy swoje specjalistycznie napisane książki, a ja postaram się tu opowiedzieć wszystko jak najprościej to możliwe.
Standard badania optometrycznego dotyczy, jak sama nazwa wskazuje, badania wzroku wykonywanego przez optometrystę.
Niestety w wielu salonach, czy placówkach, „badania optometrycznego” nie wykonuje optometrysta, bo dane miejsce po prostu nie zatrudnia takiego specjalisty.
Potem pacjenci opowiadają:
„Wykonano mi badanie optometryczne, miało być takie super bo ta optometria taka super i ci optometryści tacy wykwalifikowani i co… i dalej mam źle dobrane okulary.”
Nie dajcie się na to nabrać.
Badanie optometryczne wykonuje OPTOMETRYSTA.
Zawód optometrysty nie jest niestety jeszcze w Polsce zawodem regulowanym. Jednak optometrystą może nazywać się jedynie osoba, która ukończyła studia z zakresu optometrii.
Jednym ze sposobów na zweryfikowanie umiejętności i wykształcenia specjalisty jest poproszenie o Numer Optometrysty, który posiada już dzisiaj wielu z nas.
Listę optometrystów z przyznanym NO możecie sprawdzić na stronie Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki.
Optometrystą NIE JEST osoba, która skończyła weekendowy „kurs refrakcji”.
Jeśli zauważycie jakiekolwiek nieścisłości, a specjalista nie będzie potrafił lub chciał udzielić Wam informacji dotyczącej swojego wykształcenia, warto zastanowić się nad zmianą miejsca badania wzroku.
Pełne prawidłowe badanie optometryczne zajmuje minimum pół godziny.
Przypomnijcie sobie swoją ostatnią wizytę u specjalisty (optometrysty/okulisty/gdziekolwiek byliście).
Od czego się zaczęła?
A od czego powinno zacząć się prawidłowe badanie optometryczne?
To jak z budową domu – od fundamentów.
Fundamenty w tym przypadku to oczywiście dane osobowe, ale dalej również wymagania wzrokowe pacjenta.
Jeśli optometrysta pyta Was o wykonywany zawód, Wasze hobby, pracę, czy prowadzenie samochodu lub inne tego typu rzeczy, NIE traktujcie go jak wścibskiego człowieka, który po prostu lubi sobie dużo pogadać, zamiast „wziąć się do roboty” bo w końcu przyszliście się zbadać, a nie poplotkować o swoim życiu prywatnym.
Wszystkie informacje, dotyczące codziennych czynności jakie wykonujecie, są niezbędne do wstępnego określenia potrzeb wzrokowych oraz ewentualnych powodów występowania różnego rodzaju problemów i dyskomfortu widzenia.
Jeśli jesteście stałym pacjentem i pojawiacie się na badaniu wzroku regularnie, to prawdopodobnie Wasz specjalista prowadzi historię Waszej korekcji. Jeśli jednak przychodzicie pierwszy raz, to powinno zostać zadane pytanie o poprzednie okulary/ soczewki/ historię korekcji Waszych oczu.
Optometrysta powinien znać się nie tylko na wykonaniu samego badania, ale również na wstępnym diagnozowaniu chorób układu wzrokowego. Powinien wiedzieć jakie konsekwencje dla wzroku niosą za sobą choroby ogólne, czy przyjmowane leki.
Mówcie o wszystkich dolegliwościach. Zwłaszcza tych związanych bezpośrednio ze wzrokiem. Nie tylko o tym, że widzicie zamazany obraz albo, że zdarza się, że coś się Wam dwoi.
Jeśli bolą Was oczy, czy głowa lub niepokoi Was jeszcze coś innego, na przykład zauważyliście, że zmieniło Wam się pole widzenia, albo zdarza się, że patrząc na przedmioty, zaczyna się Wam krzywić obraz – mówcie. To wszystko jest naprawdę ważne.
Po tym również poznacie dobrego specjalistę, jeśli nie będzie Was ignorował, a będzie słuchał, notował i dopytywał – to znaczy, że zależy mu na postawieniu odpowiedniej WSTĘPNEJ diagnozy.
Po wszystkich rozmowach i opowieściach przychodzi moment, kiedy zaczyna się badanie.
Często zanim specjalista posadzi Was na fotelu, zbada Wasze oczy za pomocą autorefraktometru (o którym pisałam w tekście o komputerowym badaniu wzroku).
Mam nadzieję, że pamiętacie, że powinno to być wyłącznie badanie poglądowe, służące do dalszego sprecyzowania istniejącej wady, a nie do wypisania recepty na okulary!
Badanie wzroku specjalista może wykonać za pomocą foroptera lub kasety ze szkłami próbnymi, które wkłada się w oprawę próbną.
Może również na początku użyć foroptera, a po skończonym badaniu nałożyć pacjentowi oprawę próbną z dobraną korekcją i pozwolić przejść się po gabinecie (czy nawet gdzieś dalej, salon, schody itd.), żeby sprawdzić, czy wszystko jest w porządku.
Taki szybki test dobranej korekcji w oprawie próbnej jest szczególnie ważny, gdy mamy do czynienia z astygmatyzmem lub innymi bardziej skomplikowanymi problemami wzrokowymi.
Specjalista powinien zbadać ostrość wzroku pacjenta przy patrzeniu w dal (zachowując odpowiednią odległość badania) bez korekcji oraz w ostatnio używanej korekcji. To samo w przypadku ostrości wzroku do widzenia z bliska.
Służą ku temu tablice tak zwanych optotypów, czyli literek, cyferek, obrazków, pierścieni itp.
Tu mała uwaga – podczas badania każdego oka z osobna, możecie widzieć gorzej, niż w przypadku badania i odczytywania tablic obuocznie.
Najlepiej, jeśli tablice te są wyświetlane, a specjalista może zmieniać je w trakcie wykonywania badania. Niestety nie każdy gabinet posiada sprzęt do wyświetlania optotypów co skutkuje tym, że pacjenci próbują oszukiwać i uczą się na pamięć tego, co jest na wiszącej na drzwiach, czy na ścianie tablicy.
I pamiętajcie proszę – „oszukując” podczas badania wzroku robicie krzywdę wyłącznie sobie.
(Mała dygresja w temacie oszukiwania – uwielbiam ten kabaret i polecam serdecznie Michael McIntyre)
To nie konkurs na odgadywanie znaczków, ani kalambury. Nie dostaniecie nagrody za zero pomyłek. Wręcz przeciwnie. Wprowadzając specjalistę w błąd podczas tego badania, marnujecie czas i jego i Wasz własny. Postarajcie się również nie zgadywać. Mówcie głośno za każdym razem, kiedy nie jesteście pewni – „zgaduję”, „domyślam się, że jest to 3”. To naprawdę ważne.
Po badaniu ostrości wzroku optometrysta dobierze kolejno dla każdego oka po kolei najpierw korekcję sferyczną, a następnie, jeśli będzie to konieczne, korekcję cylindryczną.
Ważne jest, żeby przed doborem korekcji wykonano Wam również pomiar rozstawu źrenic.
To bardzo istotne wielkości, które mogą różnić się dla każdego z oczu.
Rozstaw źrenic to odległość pomiędzy środkami źrenic Waszych oczu.
Nazywa się ją PD (z angielskiego źrenica – pupil / pupillary distance) i mierzy w milimetrach za pomocą specjalnej linijki lub małego urządzenia – tak zwanego pupilometru.
Zwracajcie uwagę na sposób zapisania tej wartości na Waszej recepcie okularowej.
Specjaliści nie zdający sobie sprawy z konsekwencji takiego postępowania, często zapisują PD jako jedną wartość. Potem optyk dostaje zlecenie na wykonanie okularów z zapisanej recepty i co robi?
Nie ma wyjścia.
Dzieli tę wartość na pół. Często wprowadza to zmiany w korekcji okularowej i powoduje niechciany „efekt pryzmatyczny”.., zaczynają się bóle głowy, oczu, mdłości, ogólnie rzecz biorąc można naprawdę skrzywdzić pacjenta.
Dlatego pamiętajcie – PD powinno być zapisane osobno dla każdego z oczu. Zwłaszcza, jeśli mamy do czynienia z dużą wadą wzroku.
Dobór korekcji sferycznej wykonuje się na tablicach służących do badania ostrości wzroku.
W przypadku astygmatyzmu używa się tak zwanej „figury promienistej”, która przypomina zegar. Jeśli astygmatyzm ma dużą wartość, badanie można wykonać na samej tej figurze (optometrysta wprowadza przed oko soczewkę okularową, która „rozmazuje” obraz i wtedy pyta, czy któraś z linii jest wyraźniejsza od pozostałych, następnie dobiera korekcję tak, aby wszystkie linie były widziane jednakowo wyraźnie).
W przypadku mniejszych wartości astygmatyzmu (lub w sytuacji, gdy optometrysta chce doprecyzować wartość cylindra oraz oś) pojawia się tablica z czarnymi kropkami, przypominającymi solniczkę.
I wtedy zaczyna się zabawa w pytania:
„w której pozycji widzi pan/pani lepiej – w pierwszej, czy w drugiej?”.
To właśnie to badanie przeważnie zajmuje najwięcej czasu… jeśli zostanie wykonane.
Z moich rozmów z wieloma osobami wynika jednak, że spora część z nich, pomimo występującego astygmatyzmu, nigdy nie przechodziła podobnego badania.
Tu zwracam się do czytelników – widzieliście kiedyś solniczkę? : )
Korekcja sferyczna potrzebna jest dla krótkowzroczności i dalekowzroczności, natomiast cylindryczna dla astygmatyzmu.
Recepta okularowa dla jednego oka wygląda schematycznie tak:
wartość sfery / wartość cylindra x oś astygmatyzmu.
Na przykład -2,5 / -1,0 x 45o
Po uściśleniu korekcji powinno zostać przeprowadzone ponowne badanie ostrości wzroku, a do tego, jak napisałam powyżej, warto pospacerować „po okolicy” w oprawie próbnej z dopasowanymi do naszych oczu szkłami. Wtedy też jest czas na zgłaszanie ewentualnych niekomfortowych odczuć w nowych „okularach”.
Bóle głowy, oczu, zawroty, zapalenia spojówek, czy nawet mdłości to nie są objawy, które miną, kiedy oczy „przyzwyczają się do okularów”.
Dobrze dobrana korekcja sprawia, że czujesz się komfortowo i nie masz problemów z codziennym funkcjonowaniem.
Jedynie w przypadku zmian wartości lub osi cylindra (a także pierwszej w życiu korekcji astygmatyzmu) lub soczewek progresywnych może występować pewne uczucie dyskomfortu, o którym należy koniecznie porozmawiać ze specjalistą. Ten oceni, czy jest to dyskomfort, który minie po krótkim czasie, czy należy jednak zmienić wartość dobranej korekcji.
Pamiętajcie – podczas badania, rozmowa ze specjalistą jest bardzo istotna.
Widzenie stereoskopowe
Z czym się wiąże? Najprościej mówiąc: jest to widzenie obuoczne, dzięki któremu jesteśmy w stanie określić odległości pomiędzy obserwowanymi przedmiotami, umożliwia obserwowanie głębi obrazu oraz otaczającej nas przestrzeni.
Każde z oczu odbiera inny obraz, to nasz mózg łączy oba z nich w jedną całość.
Nie skupiajmy się jednak w tej chwili na samym mechanizmie widzenia stereoskopowego, bo to rozległy temat.
Badanie istniejących problemów z widzeniem obuocznym / stereoskopowym wykonuje się w dobranej korekcji (lub bez korekcji jeśli nie występuje wada refrakcji) na przykład za pomocą Testu MUCHY.
Widzenie barw
Badanie widzenia barw również powinno być częścią dobrze przeprowadzonego badania optometrycznego.
Jeśli na wizyty kontrolne chodzimy stale do jednego specjalisty, nie trzeba go wykonywać za każdym razem. Dobrze jednak, jeśli badający ma historię naszej korekcji i stanu zdrowia oczu, dzięki czemu części badań nie musi wykonywać każdorazowo, a jedynie kontrolnie lub w razie nagłych sytuacji.
U dzieci można wykryć wrodzone wady spostrzegania barw, u dorosłych, którzy nie mieli takich problemów w dzieciństwie, mogą wystąpić nabyte nieprawidłowości tego widzenia.
Jest wiele testów do badania anomalii widzenia barwnego.
Jeden z najbardziej popularnych to pseudoizochromatyczne tablice Ishihary, które mam nadzieję, każdy z Was już w życiu miał okazję odczytywać.
Test ma formę książeczki, która zawiera zestaw tablic, z których odczytuje się liczby lub cyfry. Na niektórych z nich znajdują się kręte linie. Każdy napis składa się z wielu gęsto ułożonych kolorowych kropek, które różnią się barwą i jasnością od tła, na którym się znajdują.
Osoby posiadające anomalie widzenia barwnego, mają trudności w odczytaniu konkretnych tablic, w zależności od rodzaju występujących anomalii.
Co ważne – testy te należy przeprowadzać przy świetle dziennym (naturalnym lub sztucznym, zbliżonym do światła naturalnego, pochodzącym ze specjalnie do tego przystosowanych lamp).
Testy widzenia obuocznego
Powinny być wykonywane przed badaniem widzenia stereoskopowego oraz widzenia barwnego.
Do testów na tym etapie należy między innymi test przesłaniania, nazywany przez specjalistów COVER TEST.
Można wykonać zarówno test jednostronnego jak i naprzemiennego zasłaniania.
Dzięki nim wykrywa się tropie i forie, czyli po prostu zezy (jawne lub ukryte).
Do tego badania wykorzystuje się przesłonkę oraz (w celu pomiaru wielkości zeza) tak zwane listwy pryzmatyczne.
Test Amslera
To badanie powinno być wykonane zawsze wtedy, gdy pacjent zgłasza obniżenie ostrości wzroku lub zniekształcanie widzenia w centralnej części obrazu.
Istnieje siedem tablic, którymi można wykonać Test Amslera.
Standardowa składa się z białej kratownicy na czarnym tle z punktem fiksacji (czyli punktem, na który powinien podczas badania patrzeć pacjent) pośrodku. Specjalista prosi pacjenta o patrzenie cały czas na punkt w środku kratownicy i zadaje pytania, dotyczące spostrzegania testu.
Jeśli występują anomalie widzenia, pacjent widzi różnego rodzaju zniekształcenia w sieci, dziury, plamy lub zamazany obraz. W takich przypadkach w celu uściślenia rodzaju problemów można zastosować pozostałe z tablic Testu Amslera.
Ciśnienie wewnątrzgałkowe
Nie każdy specjalista ma w gabinecie tonometr. Nie zawsze więc to badanie będzie możliwe do wykonania.
W salonach optycznych zwykle spotkać można na przykład tonometry bezdotykowe, badające ciśnienie za pomocą strumienia powietrza.
Tam, gdzie badają okuliści dostępne są czasem tonometry aplanacyjne, czyli takie, które dotykają przedniej powierzchni rogówki (przy wcześniejszym znieczuleniu oka).
Prawidłowa wartość ciśnienia wewnątrzgałkowego nie powinna przekraczać wartości 21 mm Hg. Podwyższone ciśnienie może być sygnałem wskazującym na ryzyko wystąpienia lub występowanie jaskry.
Specjalista wykonać może także badanie refleksu rogówkowego, punktu bliskiego konwergencji oraz punktu bliskiego akomodacji.
O tych trzech krótkich i prostych badaniach napiszę w kolejnym tekście dotyczącym standardu badania optometrycznego.
Na koniec chciałabym raz jeszcze podkreślić, że powyższe badania to tylko część badań możliwych do wykonania w gabinecie.
W zależności od podejścia specjalisty do pacjenta, wyposażenia gabinetu oraz wykrycia ewentualnych nieprawidłowości w narządzie wzroku badanego, testów i pomiarów może być więcej lub mniej.
Wizyty kontrolne
Ważne aby pamiętać, że konieczne jest umawianie się na wizyty kontrolne. To najlepszy sposób, aby dbać o swój wzrok.
Pamiętajcie o tym, o czym pisałam na początku…
Warto wybrać się na badanie do optometrysty.
Wybór specjalisty należy do Was…
Jeśli jednak zauważycie coś niepokojącego w relacjach z badającym, lub nie będziecie się dobrze czuć w dobranej przez niego korekcji, wybierzcie się kontrolnie do innego specjalisty. Unikajcie również w miarę możliwości miejsc, w których pacjenci traktowani są hurtowo, a im więcej na godzinę, tym lepiej dla właścicieli salonu.
Zapraszam Was ponownie do obejrzenia filmu o optometrii i optometrystach.
Film zobaczycie, klikając w poniższe zdjęcie.
